ਔਨਲਾਈਨ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ 'ਸਫ਼ਰਸਾਂਝ ' 'ਤੇ ਆਪ ਦਾ ਹਾਰਦਿਕ ਸੁਆਗਤ ਹੈ।ਇਸ ਸਾਈਟ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲ਼ੀ ਮਿਆਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ 'ਯੋਗਦਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ haikusyd@gmail .com 'ਤੇ ਈ -ਮੇਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧਾ (ਹਾਇਕੁ,ਤਾਂਕਾ, ਸੇਦੋਕਾ, ਹਾਇਬਨ ਜਾਂ ਚੌਵਰਗਾ) ਦਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਵੇਗਾ।ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਪੈੜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।

'ਸਫ਼ਰਸਾਂਝ' ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਮਾਣਾ ਜਿਹਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਘੜੀ ਇਹ 50 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 200 ਨੂੰ ਵੀ ਟੱਪ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦੀ ਆਸ ਰਹੇਗੀ।

1 Oct 2016

ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਵੇ

ਅੰਗਾਰ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹਾੜ ਦਾ ਸੂਰਜ ਗਰਮੀ ਦਾ ਕਹਿਰ ਵਰ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਬਾਦ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰਾ ਹੁੰਮਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਤਪਸ਼ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਹੋਈ ਬੇਬੇ ਹੌਲ਼ੀ -ਹੌਲ਼ੀ ਸਿਵਿਆਂ 'ਚ ਝਾੜੂ ਲਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਉਸ ਦੀ ਕੁੜਤੀ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਚਿਪਕੀ ਪਈ ਸੀ। ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਤਿਪ -ਤਿਪ ਕਹਿੰਦੇ ਮੁੜ੍ਹਕੇ ਨੂੰ ਉਹ ਘੜੀ ਮੁੜੀ ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਚੁੰਨੀ ਦੇ ਲੜ ਨਾਲ ਪੂੰਝ ਲੈਂਦੀ ਸੀ। 
    ਸਤਰਾਂ ਕੁ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਢੁਕੀ ਉਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤਧਾਰੀ ਬੇਬੇ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਰੀਰ ਤੇ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਧੱਸੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ 'ਚ ਉਗੇ ਫਾਸਲਿਆਂ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਭਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਕਿ ਜੇ ਜੀਵਨ ਸਫ਼ਰ 'ਚ ਪੀੜਾਂ ਉਗ ਆਉਣ ਤਾਂ ਕੋਈ ਤੌਖ਼ਲਾ ਨਿੱਤ ਸਾਹ ਪੀਣ ਲੱਗਦਾ ਏ। ਬੇਬੇ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਦੀ ਤਵਾਰੀਖ਼ ਵੀ ਹੁਣ ਉਸ ਵਾਂਗ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਸਿਵਿਆਂ 'ਚ ਪਿਛਲੇ ਵੀਹ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿ ਰਹੀ ਹੈ। ਓਦੋਂ ਉਹ ਜੁਆਨ ਸੀ ਤੇ ਅੱਜ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਜਵਾਨ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇਰੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਧੁਆਂਖਿਆ ਚਿਹਰਾ ਤੇ ਬੁੱਝੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਤਾ ਦੀ ਗਾਥਾ ਹੋ ਨਿਬੜੀਆਂ ਨੇ। 
   ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੋ ਘੜੀਆਂ ਤੇ ਆਖ਼ਿਰ ਨੂੰ ਮੜ੍ਹੀਆਂ। ਪਰ ਉਹ ਤਾਂ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਸਿਵਿਆਂ ਦੀ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਦਿਨ ਵੇਲ਼ੇ ਵੀ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਨੇ ਤੇ ਰਾਤ -ਬਰਾਤੇ ਓਧਰੋਂ ਲੰਘਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਬਦਲ ਲੈਂਦੇ ਨੇ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਵੇ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਦੀ ਛੱਤ ਨੇ। ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਨੇ ਇਹ ਸਿਵੇ -ਜਿਸ ਵਿਹੜੇ ਸਿਸਕੀਆਂ ਉਗਮਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਸ਼ਾਹ ਕਾਲੀਆਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਰਾਤਾਂ ਸਾਂ -ਸਾਂ ਕਰਦੀਆਂ ਨੇ। ਜਿੱਥੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦੇ ਮੱਚੇ ਹੋਏ ਸਿਵੇ ਤੇ ਸੁਆਹ ਦੀਆਂ ਧੜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੰਬਣੀ ਛੇੜ ਦਿੰਦੀਆਂ ਨੇ। ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਦ ਉਹ ਮਾਂਵਾਂ -ਧੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਤਾਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ,ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਜੋਗੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਸੀਬ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। 
  ਜੀਵਨ ਰਾਹਾਂ 'ਚ ਪਸਰੇ 'ਨੇਰ੍ਹਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਅਣਕਿਆਸਿਆ ਵਾਪਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੀ ਲੱਟ -ਲੱਟ ਮੱਚਦੀ ਚਿਖ਼ਾ ਵੇਖਦਿਆਂ ਬੇਬੇ ਦਾ ਆਪਾ ਕਿਸੇ ਬਲਦੇ ਸਿਵੇ ਦਾ ਸੇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ ਜਿਹੜੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਵਿਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਆਈ। ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਓਸ ਪਿੰਡ 'ਚੋਂ ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਹੀ ਮੁੱਕ ਗਈ ਏ ਜਾਂ ਵਾਸ਼ਪ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਹਿਸਾਸ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਸਕਾ ਸਬੰਧੀ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂ ਉਹ ਚੁੱਪੀ ਵੱਟੀ ਬੈਠੇ ਨੇ। ਕਿੰਨੇ ਨਿਰਮੋਹੇ ਹੋ ਗਏ ਨੇ ਲੋਕ। ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਖ -ਕਾਨਿਆਂ ਦੀ ਝੁੱਗੀ ਵੀ ਪਾ ਕੇ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਿਆ। 
  ਹੁਣ ਬੇਬੇ ਦੇ ਅੰਤਰੀਵ 'ਚ ਨਿੱਤ ਇੱਕ ਸ਼ਿਵ ਬਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਬੇਰੋਕ ਵਗਦੀਆਂ ਨੇ ਸੇਕ ਮਾਰਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ। ਉਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਪਸਰੀ ਹੈ ਸੁੰਨ -ਮਸਾਣ। ਇੱਕ ਹੀਣ ਭਾਵਨਾ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਉਂਦੀ ਤੇ ਮਰ -ਮਰ ਕੇ ਹੈ ਉਹ ਅੱਜ ਜਿਉਂਦੀ। ਉਸ ਕਿਸ ਕੋਲ਼ ਫ਼ਰਿਆਦ ਕਰੇ ? ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੁਣਦਾ ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖੜੇ ਨੂੰ। ਕਿਸੇ ਕੋਲ਼ ਵਿਹਲ ਨਹੀਂ ਉਸ ਦੇ ਚਸਕਦੇ ਜ਼ਖਮਾਂ 'ਤੇ ਮਰਹਮ ਲਾਉਣ ਦੀ। ਰੱਬ ਕਰੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਪੱਥਰ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਪਸੀਜ਼ ਜਾਵੇ। ਬੇਬੇ ਦਾ ਦਰਦ ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਦਰਦ ਬਣ ਜਾਵੇ। 

ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਿਵੇ -
ਸ਼ਾਂਤ ਬੈਠੀ ਤੱਕਦੀ 
ਬਰੂਹਾਂ ਵੱਲ। 

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 80 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ। 

30 Sep 2016

ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਹਿੱਕ (ਸੇਦੋਕਾ )


ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਨਦੀਪ ਗਿੱਲ ਧੜਾਕ ਨੇ ਸਾਂਝ ਪਾਈ ਹੈ। ਆਪ ਪਿੰਡ ਧੜਾਕ ਕਲਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਐਸ. ਏ. ਐਸ. ਨਗਰ ਮੋਹਾਲੀ ਤੋਂ ਹਨ। ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਪੜ੍ਹਨ, ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਤੇ ਗੀਤ ਲਿਖਣ ਦਾ  ਸ਼ੌਕ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੰਜਾਬੀ ਅਖਬਾਰਾਂ ਤੇ ਮੈਗਜ਼ੀਨਾਂ ਵਿਚ ਛਪਦੀਆ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦਿੱਤੇ ਸੁਝਾ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪ ਨੇ ਸੇਦੋਕਾ ਸ਼ੈਲੀ (5-7-7-5-7-7) 'ਚ ਲਿਖ ਕੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਈ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ। 


1.
ਹੱਸੇ ਚਿਹਰਾ 
ਦਿਲ ਅੰਦਰੋਂ ਰੋਵੇ 
ਪਰ ਕੋਈ ਨਾ ਬੁੱਝੇ 
ਕਦੇ ਨਾ ਦਿਸੇ 
ਦਿਲ ਜਦ ਵੀ ਟੁੱਟੇ 
ਝੱਟ ਅੱਖਾਂ ਦੱਸਣ। 
2.
ਲਾਹਵਾਂ ਭਾਰ 
ਕਾਗਜ਼ ਦੀ ਹਿੱਕ 'ਤੇ 
ਮੇਰੀ ਕਲਮ ਰੋਵੇ 
ਭੇਤ ਦਿਲਾਂ ਦੇ 
ਦਰਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਡੂੰਘੇ 
ਪਰ ਕੋਈ ਨਾ ਬੁੱਝੇ। 
3.
ਪਾਗਲ ਦਿਲ  
ਵੇਖ ਖਿੜੇ ਚੰਨ ਨੂੰ 
ਖਾਵੇ ਜਦ ਭੁਲੇਖਾ     
ਦਰਦੇ ਦਿਲ 
ਸੁਨਾਉਣ ਅੱਖੀਆਂ 
ਕੋਈ ਭੇਤੀ ਸਮਝੇ। 

ਮਨਦੀਪ ਗਿੱਲ ਧੜਾਕ 
ਪਿੰਡ :ਧੜਾਕ ਕਲਾਂ 
ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ : ਐਸ. ਏ. ਐਸ. ਨਗਰ ਮੋਹਾਲੀ

ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 105 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ
 
                   
  

29 Sep 2016

ਭਾਲ

Surjit Bhullar's Profile Photoਐ ਮੇਰੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਗਨ,
ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਏ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ ਮਿਟੀਏ,
ਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਸੀਨਿਆਂ ਤੇ ਨੱਚਦੀਓ ਲਹਿਰੋ,
ਮੇਰੀ ਨਿਰਬਲ ਵਿਯੋਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਾਲ ਕਰਦੀ ਹੈ-
ਆਪਣੇ ਸਵਰਾਂ 'ਚ ਬੋਲੇ ਹੋਏ
ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਧੁਨੀਆਂ ਨੂੰ-
ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਮੈਨੂੰ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਤੇ ਛੱਡਣੀਆਂ ਪਈਆਂ।
.
ਤੁਹਾਡੇ ਸਭ ਦੀ ਦਿਆਲਤਾ ਸਦਕੇ
ਮੇਰੇ ਕੁਝ ਸੁਪਨੇ ਇੱਥੇ ਆ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਗਏ।
ਕੁਝ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਮੋਹ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵੇਲੇ।
ਜੱਦੀ ਵਿਰਸੇ ਦੀਆ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦੱਬੇ ਗਏ।
.
ਹੁਣ ਪਤਾ ਚੱਲਿਆ
ਕਿੰਨਾ੍ ਦੁਖਦਾਈ ਹੁੰਦਾ
ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨਾ।
ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਆਪੇ ਅਹਿਸਾਸਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨਾ।
.
ਮਨ ਅੱਜ ਅਜਬ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਉਲਝ ਗਿਆ ਹੈ-
ਖ਼ੁਦ ਆਪਣੇ ਇਕਲਾਪੇ ਨੂੰ ਮੁਖ਼ਾਤਬ ਹੈ-
'ਮੈਂ ਕਿਸ ਕਿਸ ਦਾ ਪਾਪੀ ਹਾਂ?
ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ?
ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦਾ?
ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਪਿਉਂਦ ਦਾ-
ਜੋ ਨਵ-ਧਰਤ 'ਤੇ ਪਈ ਵਧੇ ਫੁੱਲੇ?'
.
ਐ ਮੇਰੀ ਕਰਮ ਭੂਮੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਗਨ,
ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀਏ ਰੰਗ ਬਿਰੰਗੀ ਮਿਟੀਏ,
ਸਾਗਰਾਂ ਦੇ ਸੀਨਿਆਂ ਤੇ ਨੱਚਦੀਓ ਲਹਿਰੋ,
ਜਾਓ,ਭਾਲ ਕੇ ਮੋੜ ਲਿਆ ਦੇਵੋ
ਮੇਰੇ ਉਹੀਓ ਅਹਿਸਾਸ
ਮੇਰੇ ਉਹੀਓ ਸਿਰਜੇ ਸੁਪਨੇ-
ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਦੱਬ ਆਇਆ ਸੀ
ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।
ਹਾੜ੍ਹਾ,ਜਾਵਿਓ ਤੇ ਭਾਲ ਲਿਆਵਿਓ!
ਮੇਰੇ ਉਹੀਓ ਅਹਿਸਾਸ... .. .. .. .. ..I
-0-
 ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਭੁੱਲਰ- 
24-09-2015

ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 60 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ

28 Sep 2016

ਚੰਨ - ਤਾਰੇ


ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 30 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ

ਦੋਸਤੀ ਦੀ ਗੰਢ

Image result for shaking hands drawing
ਸਾਡਾ ਵਿਹੜਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀਆਂ ਇੱਕਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਮਨ -ਪਸੰਦ ਖੇਲ ਖੇਡਦੀਆਂ। ਕਦੇ ਦੋ ਕੁੜੀਆਂ ਰੱਸੀ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਅਸੀਂ ਵਾਰੋ -ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਬਿਨਾਂ ਆਊਟ ਹੋਏ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਕਦੇ ਸਟਾਪੂ ਖੇਡਦੀਆਂ ਤੇ ਕਦੇ ਕਿੱਕਲੀ। ਬੈਠ ਕੇ ਗੀਟੇ ਖੇਲਣਾ ਸਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ  ਕੁੜੀਆਂ ਖੇਡਦੀਆਂ। 
     ਉਸ ਦਿਨ ਅਸੀਂ  ਸਟਾਪੂ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਾਂ। ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਸਹੇਲੀ ਤੋਂ ਖੇਡ 'ਚ ਉਸਦਾ ਸਟਾਪੂ ਏਸ ਪਾਰ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਲਕੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਰੌਲ਼ਾ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਊਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੁੜੀ ਬੋਲੀ, "ਹੱਟ ਪਾਸੇ , ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਵਾਰੀ ਹੈ। " ਉਸ ਨੇ ਆਊਟ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਸਹੇਲੀ ਨੂੰ ਖਾਨਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਪੈਰ ਪਟਕਾਉਂਦੀ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਕੇ ਘਰ ਚੱਲੀ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਖੇਡਣਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਖੇਡਣਾ, ਜਾਣ ਦਿਓ -ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ। 
      ਪਰ ਜਾਣ ਕਿੱਥੇ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ ਉਹ। ਉਹ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਆਈ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਾਇਤ ਕਰਕੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਖਿਡਾਉਂਦੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ," ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਬਈ ? ਇਸ ਨੂੰ ਨਾਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਖਿਡਾਉਂਦੀਆਂ ਤੁਸੀਂ ?"
ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਆਂਟੀ , ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ -ਖੇਡਦੇ ਖੁਦ ਹੀ ਉਹ ਖੇਡ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੀ ਗਈ। "
ਆਂਟੀ ਨੇ ਓਸ ਵੱਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘੂਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ, " ਕੀ ਇਹ  ਸੱਚ ਬੋਲਦੀਆਂ ਨੇ ?"
ਉਸ ਨੇ ਹਾਂ 'ਚ ਸਿਰ  ਝੁਕਾ ਲਿਆ। 
ਆਂਟੀ ਬੋਲੀ ," ਚੱਲੋ ਹੱਥ ਮਿਲਾਓ , ਕਰੋ ਸੁਲਾਹ। "
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਕੁਝ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੀ ਜਿੱਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਖੜੀ ਰਹੀ। ਪਰ ਉਹ ਸੁਲਾਹ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਆਂਟੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਬੱਸ ਸਾਡੀਆਂ  ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੁੱਤਾਂ ਬੰਨ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਂਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, " ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਫੇਰ ਤੋਂ ਦੋਸਤੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ  ਵੀ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਨਾ ਕਰਨਾ। "
ਫਿਰ ਆਂਟੀ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਹਾ ," ਕੁੜੇ ਬੇਫਕੂਫ਼ੋ ! ਬਚਪਨ ਹੱਸਣ ਖੇਡਣ ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਰੁੱਸ ਕੇ ਆਪਣਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਮਨ ਦੁਖਾਉਣ ਲਈ। " ਅਸੀਂ ਜਿਉਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਾਡੇ ਵਾਲ਼ ਖਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਤੇ ਅਸੀਂ ਫੇਰ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇਸੇ ਚੱਕਰ 'ਚ ਸਾਡੀ ਹਾਸੀ ਨਿਕਲ ਗਈ। ਅਸੀਂ ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਹੱਥ ਅੱਗੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਬਚਪਨ ਨੇ ਸਾਥ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ ਦੁਬਾਰਾ ਅਜਿਹੀ ਨੌਬਤ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਆਂਟੀ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੁਣ ਵੀ ਯਾਦ ਹੈ। ਦੋਸਤੀ ਤੋੜਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਾ ਨਹੀਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਦੁੱਖਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਖਿੱਚਣ ਨਾਲ ਵਾਲ਼। 

ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ 
ਖੇਡਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ 
ਗੰਢ ਦੋਸਤੀ । 

ਕਮਲਾ ਘਟਾਔਰਾ 
ਯੂ ਕੇ 
ਅਨੁਵਾਦ : ਡਾ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 75 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ


27 Sep 2016

ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਾ ਸਕੀ


ਨਾ ਉਹ ਦੂਰ ,ਨਾ ਹੀ ਨੇੜੇ
ਰਿਸ਼ਤਾ ਇੰਝ ਬਣਾਇਆ ,
ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਦੇ ਛੂਹ ਕੇ ਲੰਘਿਆ
ਹੱਥ ਕਦੀ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ।

ਫੁੱਲ ਦਾ ਬੂਟਾ ਕਿੱਥੇ ਬੀਜਾਂ
ਥਾਂ ਪਈ   ਲੱਭਾਂ ਵਿਹੜੇ ,
ਥਾਂ ਲੱਭਦੇ ਹੀ ਰੁੱਤ ਗਵਾਚੀ
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ  ਕੁਮਲਾਇਆ  ।

ਹਰੀਆਂ ਭਰੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਆਈਆਂ
ਮਹਿਕਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੀ  ,
ਮੂੰਹ ਭਾਰ  ਕੰਡਿਆਂ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀ
ਮੂੰਹ ਮੱਥਾ ਛਿਲਵਾਇਆ ।

ਤਨ - ਮਨ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ
ਕਿਸ ਬਿਰਹਨ ਲੜ ਲੱਗੇ ,
ਦੋ ਘੜੀ ਦਾ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਲੱਭਾ
ਅੱਗ ਦਾ ਜਨਮ ਹੰਢਾਇਆ ।

ਰਾਹ ਤੋਂ ਡਿੱਗੀਆਂ ਕੌਡੀਆਂ ਲੱਭਾਂ
ਇਸ ਕੰਮੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਰੋਲੀ ,
ਆਪੇ ਘੱਟਾ - ਮਿੱਟੀ ਉਡਾ ਕੇ
ਆਪਣੇ ਝਾਟੇ ਪਾਇਆ  ।

ਹਾਰ ਥੱਕ ਕੇ ਛਾਂ ਹੁਣ ਲੱਭਦੀ
ਵੱਲ ਅਸਮਾਨੀ  ਤੱਕਦੀ ,
ਗਗਨ ਵਸੇ ,ਤੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਬੇਲੀ ,
ਬਣ ਜਾਏ ਠੰਡਾ ਸਾਇਆ  ।



ਦਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ 

ਵਿਸਕੋਨਸਿਨ -ਯੂ ਐਸ ਏ 
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 60 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ


26 Sep 2016

ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ (ਹਾਇਬਨ)

ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਵੇਂ ਜੁੜੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਸਾਡੇ ਵਿਹੜੇ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ - ਨਿਰਮਲ ਕੋਟਲਾ। ਆਪ ਪਿੰਡ ਕੋਟਲਾ ਮਜੀਠਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਨੇ। ਆਪ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਆਪ ਦਾ ਅੰਤਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਹੈ। ਆਪ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ  ਪੰਜਾਬੀ ਇਨ ਹੌਲੈਂਡ ਅਖ਼ਬਾਰ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਾਹਿਤ ਸਭਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਆਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਚ ਬਦਲੋ ਦੇਸ਼ ਬਦਲੇਗਾ -ਇਹ ਵਕਤ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਹੈ। ਅੱਜ ਆਪ ਨੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ ਹਾਇਬਨ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾਈ ਹੈ। ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਗੇ। 
********************************************************

ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ 
ਕੱਲ ਮੇਰੇ ਅਜੀਜ਼ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਲੈਣ ਲਈ ਹਸਪਤਾਲ ਗਈ । ਉੱਥੇ ਨਾਲ ਦੇ ਬੈੱਡ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਰੀਜ ਵੇਖਿਆ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤਕਰੀਬਨ 65 ਸਾਲ ਦੇ ਕਰੀਬ ਹੋਵੇਗੀ ।ਉਸ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦਹਿਲ ਗਿਆ ।ਮੈਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, " ਐ ਮਨਾ ! ਤੂੰ ਕੀ ਜਾਣੇ ਦਰਦ ਕੀਹਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਨੇ, ਦਰਦ ਤਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਅੱਖੀਂ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹਾਂ ।" 
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੂਗਰ ਕਾਰਨ ਦੋਵੇਂ ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਸੀ।ਅੱਜ ਮੈਂ  ਉਸ ਦੀ ਬਹਾਦਰ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਮੋਢੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਜ਼ਿੰਦਾ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕੀ ਦੇਖਿਆ। ਇੱਕ ਰਜਨੀ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ 'ਚ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਇੱਕ ਰਜਨੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ। ਖਾਣ -ਪੀਣ ਤੋਂ ਲਾਚਾਰ ਪਤੀ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਅਸਲੀ ਸੇਵਾ, ਉੱਚੀ -ਸੁੱਚੀ ਗੁਰੂ ਘਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ। ਇਨਸਾਨੀਅਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਾ ਮਿਸਾਲ ਲੱਗੀ ਮੈਨੂੰ ਓਹ ਔਰਤ, ਜ਼ੁੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪੰਡ ਚੁੱਕੀ। ਮੈਂ ਓਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਾਦਿਲੀ ਤੋਂ ਕੁਰਬਾਨ ਹੋ ਗਈ। 
ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੱਲੋ -ਮੱਲੀ ਵਹਿ ਤੁਰੀਆਂ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮੈਂ ਸੋਚਾਂ 'ਚ ਵਹਿ ਤੁਰੀ, " ਐਵੇਂ ਕੋਸਦੇ ਆਂ ਤੈਨੂੰ ਐ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ! ਜਦ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਤੱਕਿਆ ਤਾਂ ਨਪੀੜੀ ਗਈ, ਇੱਕ ਅਸਹਿ ਪੀੜ ਨਾਲ।" ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕੀਤਾ ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ 'ਚੋਂ  ਹੰਝੂ ਅਜੇ ਵੀ ਵਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਫੇਰ ਬੱਸ ਵਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ! ਵਹਿੰਦੇ ਰਹੇ !

ਹਸਪਤਾਲ -
ਵੇਖੀ ਬੀਬੀ ਰਜਨੀ 
ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਝੂ।

ਨਿਰਮਲ ਕੋਟਲਾ
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 286 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ

24 Sep 2016

ਮੂਕ ਵੇਦਨਾ

Image result for dead body on railway trackਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਢਲਦੀ ਦੁਪਹਿਰ ਸੀ ਤੇ ਰੁਕ ਰੁਕ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਹਵਾ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਕ ਮੂਕ ਵੇਦਨਾ ਚੌਗਿਰਦੇ 'ਚ ਹਾਵੀ ਸੀ। ਇਸ ਅਸਹਿ ਚੁੱਪ 'ਚ ਦਮ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ।  ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੁੜੀ ਭੀੜ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਸਿਲਸਿਲਾ ਥੰਮ੍ਹ ਗਿਆ ਸੀ।ਅੱਜ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਲਹੂ ਨਾਲ਼ ਲੱਥ -ਪੱਥ ਗੱਡੀ ਦੀ ਲੀਹ 'ਤੇ ਉਹ ਚੌਫ਼ਾਲ ਪਈ ਸੀ। 
         ਅੱਸੀਆਂ ਕੁ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਢੁੱਕੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਉਹ ਬੇਬੇ ਸੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅੰਬੋ। ਸੁੱਘੜ ਸੁਆਣੀ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨੂੰ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ ਸਰਲ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ 'ਚ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਉਸ ਆਪਣਾ ਤੋਰੀ ਫੁਲਕਾ ਵਧੀਆ ਤੋਰੀ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਉਸ ਤੋਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਕੰਮ ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ ਨੇ ਸਾਂਭ ਲਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਲਖ਼ੀਆਂ ਬੀਜਣ ਲੱਗ ਜਾਣ ਤੇ ਕੁੜੱਤਣ ਦਾ ਨਿਓਂਦਾ ਪਾਉਣ ਤਾਂ ਭਰੋਸੇ ਭਰਮ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਵੱਡਾ ਮੁੰਡਾ ਅੱਡ ਹੋ ਗਿਆ। ਛੋਟੀ ਨੂੰਹ ਦੇ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਛੋਟਾ ਸ਼ਰਾਬ ਦਾ ਆਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਛੋਟੇ ਦੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਨੂੰ ਅੰਬੋ ਹੀ ਪਾਲ਼ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਹਾਰ ਜਿਹੀ ਗਈ ਸੀ। 
     ਕਈ ਵਾਰ ਕੁਦਰਤ ਅਜਿਹੀ ਚਾਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ,ਜਿਸ ਮੂਹਰੇ ਸਾਰੇ ਤਰਕ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਬੇਵਸੀ ਦਾ ਪਸਾਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਸੁਖਾਵੀਂ ਡਗਰ 'ਚ ਉਸ ਦੇ ਕਦਮ ਡੱਗਮਗਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਮੁਹੱਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੋਹ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਕਮਾਈ ਸੀ। ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਟ ਸਿਲਾ ਕੇ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਕੋਈ ਦਾਰੂ ਬੂਟੀ ਲਈ ਪੈਸੇ ਦੇ ਜਾਂਦਾ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਅਰਸੇ ਤੋਂ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰ ਹੀ ਰੋਟੀ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। 
     ਹੁਣ ਘਰ 'ਚ ਗੁਰਬਤ ਦੇ ਆਲਮ ਤੋਂ ਸਿਵਾਏ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਤੇ ਝੋਰਿਆਂ 'ਚ ਕਟ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਘਰ 'ਚ ਨਿੱਤ ਗਮ ਦੀ ਧੂਣੀ ਧੁਖਣ ਲੱਗ ਪਈ ਸੀ। ਉਹ ਹਉਕਿਆਂ ਦੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਹੰਢਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦ ਆਪਣੇ ਹੀ ਨਿਹੋਰਿਆਂ ਦੀ ਬੁਛਾੜ 'ਚ ਭਿਉਂ ਦੇਣ ਤਾਂ ਸਬਰ ਦਾ ਬੰਨ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਉਸ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਗੱਲਾਂ 'ਚ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਲਕ ਕਿਸ ਨੇ ਦੇਖੀ ਹੈ। 
    ਮਨ ਦੇ ਵਿਹੜੇ ਲੱਥੀ ਸੁੰਨਤਾ ਝੱਲਦੀ ਗੂੰਗੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਹੰਢਾਉਂਦੀ  ਹੁਣ ਉਹ ਥੱਕ ਗਈ ਸੀ। ਜੀਵਨ ਦੀ ਅਪੂਰਨਤਾ ਉਸ ਦੀ ਰਗ ਰਗ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।ਆਪਣੀ ਖਾਮੋਸ਼ ਚੀਖ਼ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਸਿਖਰ ਦੁਪਹਿਰੇ ਗੱਡੀ ਦੀ ਲੀਹ ਵੱਲ ਤੁਰੀ ਪਈ ਸੀ। ਪੋਤੇ ਨੇ ਚੁੰਨੀ ਦਾ ਲੜ ਖਿੱਚ ਕੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਅਨਰਥ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਪਰ ਅੱਜ ਉਸ ਦੇ ਹਰ ਅਹਿਸਾਸ 'ਤੇ ਅਸਹਿ ਪੀੜ ਭਾਰੂ ਸੀ। ਤਿੜਕੇ ਆਪੇ ਦੀ ਸੋਗਮਈ ਸੁਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉਪਰਾਮ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਕੁਝ ਵਕਫ਼ੇ ਬਾਦ ਗੱਡੀ ਦੀ ਕੂਕ ਸੁਣ ਉਸ ਫੇਰ ਹੰਭਲਾ ਮਾਰਿਆ। ਪਿੱਛੇ ਭੱਜੇ ਆਉਂਦੇ ਪੋਤੇ ਦੇ ਡੰਡਾ ਮਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਛਾਂਹ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਏਸ ਫ਼ਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਦੀਵੀ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖ ਅੱਜ ਉਸ ਆਪਣੀ ਹਰ ਪੀੜ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲਿਆ ਸੀ। 
   ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਖੱਜਲ ਖੁਆਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਾਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ ਏਸ ਮਾਤਮੀ ਚੁੱਪ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ ਬੇਰੋਕ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। 

ਮੂਕ ਵੇਦਨਾ -
ਲੀਹ 'ਤੇ ਵੱਢੀ ਚੀਖ਼ 
ਤਰਲ ਅੱਖਾਂ।  

ਡਾ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 160 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ