ਔਨਲਾਈਨ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ 'ਸਫ਼ਰਸਾਂਝ ' 'ਤੇ ਆਪ ਦਾ ਹਾਰਦਿਕ ਸੁਆਗਤ ਹੈ।ਇਸ ਸਾਈਟ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲ਼ੀ ਮਿਆਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦੇ ਹੋ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ 'ਯੋਗਦਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ haikusyd@gmail .com 'ਤੇ ਈ -ਮੇਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧਾ (ਹਾਇਕੁ,ਤਾਂਕਾ, ਸੇਦੋਕਾ, ਹਾਇਬਨ ਜਾਂ ਚੌਵਰਗਾ) ਦਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਵੇਗਾ।ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਪੈੜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।

'ਸਫ਼ਰਸਾਂਝ' ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਮਾਣਾ ਜਿਹਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਘੜੀ ਇਹ 51 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 200 ਨੂੰ ਵੀ ਟੱਪ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦੀ ਆਸ ਰਹੇਗੀ।

ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਨ ਵਾਲ਼ੇ

15 Oct 2017

ਕਾਨਵੈਂਟ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ)

Related image
"ਭਈਆ ਯੇ ਸੇਬ ਕੈਸੇ ਦੀਏ?"
"ਮੈਡਮ ਜੀ,ਡੇਢ ਸੋ ਰੁਪਿਆ।"
"ਭਈਆ ਠੀਕ ਠੀਕ ਲਗਾ । ਤੇਰੇ ਸਾਥ ਵਾਲਾ ਤੋ ਇਤਨਾ ਸਸਤਾ ਦੇ ਰਹਾ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਢਾਈ ਸੋ ਕਾ। "
"ਮੈਡਮ ਜੀ, ਆਪ ਲੇ ਤੋ ਲੋ । ਆਪ ਕੋ ਭੀ ਉਤਨਾ ਹੀ ਲਗਾ ਦੇਂਗੇ।"
ਢੇਰ ਸਾਰੇ ਫ਼ਲ ਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਝੋਲ਼ੇ 'ਚ ਪਾਉਂਦਿਆਂ ਉਸ ਨਾਲ਼ ਆਏ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਰੇਹੜੀ ਵਾਲ਼ੇ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। 
" ਬਾਊ ਜੀ ! ਅੰਗਰੇਜੀ ਸਕੂਲ ਮੇਂ ਪੜ੍ਹੀ ਲਾਗੇ ਹੈ ਮੈਡਮ ਜੀ।"
" ਹਾਂ ! ਪਰ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ?"
"ਤਭੀ ਤੋ ਡੇਢ ਕੋ ਢਾਈ ਬਤਾਵੇ ਔਰ ਥੈਲੇ ਮੇਂ ਟਮਾਟਰ ਕੋ ਆਲੂ ਕੇ ਨੀਚੇ ਪਾਵੇ ਹੈ ਬਾਊ ਜੀ।"

  ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 685 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ।
          
     ਲਿੰਕ 1                   ਲਿੰਕ 2

13 Oct 2017

ਵਰਤ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ)

Related image
ਅੱਜ ਵੱਡੇ ਤੜਕੇ ਉੱਠ ਮਾਂ ਨੇ ਕੇਸੀ ਨਹਾ ਕੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਸਰਘੀ ਖਾ ਕਰੂਏ ਦਾ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਲਿਆ ਸੀ। ਹਲਕੇ ਹਰੇ -ਗੁਲਾਬੀ ਰੰਗ ਦੀ ਭਾਅ ਮਾਰਦਾ ਨਿੱਕੀਆਂ ਬੂਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਪਾਇਆ ਸੂਟ ਮਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਫਬ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਮਾਂ ਨੇ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਬੜੀ ਰੀਝ ਨਾਲ਼ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਸੰਵਾਰਿਆ ਸੀ।ਹਰ ਗੱਲ 'ਚ ਨੁਕਸ ਕੱਢਣ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਮਾਂ ਦੀ ਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ,"ਕੁੜੇ ਲੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਜ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੀ।ਅਜੇ ਹੁਣੇ ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੰਭਰ ਕੇ ਹਟੀ ਏਂ।ਫੇਰ ਕਹੇਂਗੀ ਬਈ ਕਾਲਜਾ ਖੁੱਸਦੈ। ਢੂਈ ਸਿੱਧੀ ਕਰ ਲਾ ਬਿੰਦ, ਕਹਾਣੀ ਵੇਲ਼ੇ ਠਾਲ਼ ਦੂੰ ਤੈਨੂੰ।" ਪਰ ਭੁੱਖੀ -ਤਿਹਾਈ ਮਾਂ ਫੇਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਪਿੰਜਰੇ 'ਚ ਫਸੀ ਗਲਹਿਰੀ ਵਾਂਗ ਇਧਰ ਉਧਰ ਨੱਠਦੀ ਬੇਰੋਕ ਕੰਮ ਕਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। 
ਵਰਤ ਦੀਆਂ ਕਰੜੀਆਂ ਤਾਕੀਦਾਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲ਼ੀ ਦਾਦੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦਿਆਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਕਰੂਏ ਨਾਲ਼ ਦਾਦੀ ਦਾ ਆਖ਼ਿਰੀ ਕਰੂਆ ਸੀ। ਏਹੋ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ ਕਿ ਆਖਿਰ ਦਾਦੀ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ਼ ਸਾਡੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਉਮਰ ਲੰਮੇਰੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਈ ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਰਕ ਨਾਲ਼ ਦਾਦੀ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਠੇਸ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਮਾਂ ਨਾਲ਼ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਵਲੇਵੇਂ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਚਿੱਤ ਕਰ ਆਇਆ," ਮਾਂ !ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦੈ ਕਿ ਨਿੱਤ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਅੱਕੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ -ਧੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਲਈ ਸਜਣ -ਸੰਵਰਨ ਲਈ ਰੱਖ ਲਿਆ ਹੋਣਾ। ਫੇਰ ਸਮਾਜ ਦੇ ਠੇਕੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਸਹੀ ਪੁਆਉਣ ਲਈ ਏਸ ਨੂੰ ਥੋੜੀ ਜਿਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਰੰਗਤ ਦੇ ਕੇ ਪਤੀ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਸਹਿਜੇ ਹੀ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੋਣਾ।"  
ਮਾਂ ਦੀ ਤੱਕਣੀ ਸਭ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਕਲਾਵੇ 'ਚ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਲਿਸ਼ਕ ਮੇਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਘ ਦੇ ਗਈ," ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਦੀ ਹਫ਼ਤੇਵਾਰੀ ਛੁੱਟੀ ਵਾਂਗ ਪੇਟ ਨੂੰ ਅਰਾਮ ਦਵਾਉਣਾ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ । ਪਰ ਵਰਤ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਖੁਦੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮਾਰਨਾ ? ਏਹੋ ਜਏ ਵਰਤ ਮਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ! ਨਾਲ਼ੇ ਮੈਂ ਤਾਂ ਓਹ ਦਿਨ 'ਡੀਕਦੀ ਆਂ ਜਿਦੇਂ ਏਸ ਕਰੂਏ ਦੇ ਵਰਤ ਨੂੰ ਮਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕਰ ਲਿਆ । 

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 

ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 1675 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਲਿੰਕ 1             ਲਿੰਕ 2

11 Oct 2017

ਰੱਬ ਦੀ ਫੋਟੋ(ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ )

ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਆਪਣੀ ਡਰਾਇੰਗ ਦੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਸਵੀਰ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਉਸ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ” ਬੇਟਾ, ਤੇਰੀ ਬਣਾਈ ਤਸਵੀਰ ਤਾਂ ਬੜੀ ਸੋਹਣੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ ਬਣਾ ਕੀ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ?”

ਬੱਚੇ ਨੇ ਬੜੀ ਸਹਿਜਤਾ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ,” ਮੈਂ ਰੱਬ ਦੀ ਫੋਟੋ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ।”

ਅਧਿਆਪਕ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ,”ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਰੱਬ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ । ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਰੱਬ ਵੇਖਣ ‘ਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ।”

“ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗਾ,ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਫੋਟੋ ਬਣਾ ਲਈ ।” ਐਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਬੱਚਾ ਫਿਰ ਉਸੇ ਲਗਨ  ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝ ਗਿਆ ।

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ    

ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 220 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ।

ਇਹ ਕਹਾਣੀ 31 ਅਕਤੂਬਰ 2012 ਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਮਿੰਨੀ ਰਸਾਲੇ 'ਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਈ।       

10 Oct 2017

ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ)

Image result for tree standing alone

ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਅੱਜ ਹਵਾ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਕੁਝ ਕਹਿ ਗਈ | ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਮੁਸਕੁਰਾਏ ਬਿਨਾਂ ਨਾ   ਰਹਿ ਸਕਿਆ | ਅੱਜ ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਰੀਆਂ -ਭਰੀਆਂ ਟਹਿਣੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ | ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਮਲ ਡਾਲੀਆਂ ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦੀ ਦਾਤਣ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੰਪੂਰਣ ਭਾਗ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਕੰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ |ਇੱਕ ਉਹ ਪਲ ਸੀ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨਿਰਦੇਈ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਵਜੂਦ ਖਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ | ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਗ਼ਮਗੀਨ ਹੋ ਉੱਠਿਆ ਸੀ ਪਰ ਅੱਜ ਉਹ ਫੇਰ ਤੋਂ ਲਹਿਰਾਕੇ ਮਾਨੋ ਸਭ ਦਾ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ | ਜਿਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਿਆ | ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਧੀਰਜ ਰੱਖੋ ਭਾਈ ਵਰਖਾ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ - ਛੋਟੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਨਮੀਂ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਫ਼ੁੱਲਤ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਨੇ ਰੋਜ਼  ਉਸ ਦੀ ਆਸ ਨੂੰ ਪਰਵਾਨ ਚੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ |


ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਿੱਟੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕੀਤੀ | ਪਹਿਲਾਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਦਾ ਤਨ - ਮਨ ਬਿਖਰ ਕੇ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ ਅੱਜ ਸਭ ਦੀ ਹੱਲਾਸ਼ੇਰੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਫੁੱਲਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।  ਜੇਕਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੀ ਉਹ ਕੱਟਣ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਅੱਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖਲੋਤਾ ਨਾ ਦਿਸਦਾ |ਕਿਸੇ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੈ  ਸੂਰਜ ਮਿੱਟੀ ਪਾਉਣ 'ਤੇ ਕਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛਿਪ ਸਕਦਾ | 



ਭੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ 


36 ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਗਰ ਬਿਜਲੀ ਕਾਲੋਨੀ 

ਗੋਵਿੰਦਪੁਰਾ ਭੋਪਾਲ 
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 55 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ।
 link 

ਨਿਰਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ (ਵਾਰਤਾ )

ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੇ ਘਰ ਲਗਾਤਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗੱਲ ਹੈ, ਮਹਿਮਾਨ ਨਿਵਾਜ਼ੀ। ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਰਾਂ -ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਬਣਦੇ ਰਹੇ। ਮਹਿਮਾਨ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਵੀ ਖੁਸ਼। ਵੈਸੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹਲਕੀ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਹੀ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਲਾਦ, ਫਰੂਟਸ, ਨੱਟਸ,  ਸੀਡ, ਦੁੱਧ ਦਹੀਂ ਆਦਿ। ਲੇਕਿਨ ਜਦ ਮਹਿਮਾਨ ਆ ਜਾਣ ਤਾਂ ਇਸ ਮੈਨਿਊ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂਜਲੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਅਸੀਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕਈ ਦਿਨ ਭਾਰੀ ਖੁਰਾਕ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਮਨ ਕੁਝ  ਹਲਕਾ ਖਾਣ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਤਨੀ ਸਾਹਿਬਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਫ਼ਰਮਾਇਸ਼ ਕੀਤੀ "ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਬਹੁਤ ਖਾਧਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਹਲਕੀ ਦਾਲ ਮਸਰ ਮੁਸਰ ਹੀ ਬਣਾ ਲਏ ਜਾਣ। " ਕੁਝ  ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਫੇਰ ਪਤਨੀ ਸਾਹਿਬਾ  ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਹਲਕੀ ਚੀਜ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ?, ਪਤਨੀ ਬੋਲੀ, " ਇਸ ਤੋਂ ਹਲਕੀ ਤਾਂ ਬੱਸ ਮੜੀ ਮੂੰਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਦੇਖ ਲਉ ਹੋਰ ਤਾਂ ਗੜੀ ਗੋਭੀ ਹੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਹੋਵੇ ਬਣਾ ਦੇਵਾਂਗੀ। " ਚਲੋ ਫਿਰ ਮੂੰਗੀ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਂ ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਵੜ ਗਿਆ। ਨਹਾਉਂਦਾ -ਨਹਾਉਂਦਾ ਮੈਂ ਉੱਚੀ- ਉੱਚੀ ਹੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਕੀ ਗੱਲ ਹੈ ਜੀ, ਕਿਓਂ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋ? ਪਤਨੀ ਨੇ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿਓਂਕਿ ਉਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਰੋਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ, ਉਸ ਵਿਚ ਰੋਗੀ ਇਮੋਸ਼ਨਲ ਬਹੁਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੱਸਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਹਾਸਾ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਅੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੰਝੂ ਆਉਣ ਲੱਗਣ ਤਾਂ ਹੰਝੂ ਰੁਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਤਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਸ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।  
        ਸਕੂਲ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਵਿਚ ਮੈਂ ਇੱਕ ਲੇਖ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਗੁਸਲਖਾਨਾ। ਇਹ ਲੇਖ ਕਾਫੀ ਲੰਬਾ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਭਾਵ ਇਹ ਹੀ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਅਸੀਂ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੰਨੇ ਕਿੰਨੇ ਖਿਆਲ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।  ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਬਹੁਤ ਦੂਰ- ਦੂਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਗੁਸਲਖਾਨੇ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਹੀ ਟਿੱਕ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਸਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਮੁਸਰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਮੜੀ ਮੂੰਗੀ ਤੇ ਗੜੀ ਗੋਭੀ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਮੜੇ, ਮੜੀ ਅਤੇ ਗੜੀ ਦੇ ਕੀ ਅਰਥ ਹੋਏ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਧਿਆਨ ਮਿਡਲ ਸਕੂਲ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਿਆ, ਜਦ ਪੰਜਾਬੀ ਦੇ ਮਾਸਟਰ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਵਿਆਕਰਣ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕਦੀ ਕਦੀ ਬੋਲਦੇ ਸਮੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਸ਼ਬਦ ਇਸ ਤਰਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਜਿਹਨਾਂ ਦੇ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗ੍ਰੰਥੀ ਵੀ ਸਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਰੇ ਬਹੁਤ ਗੱਲਾਂ ਕਰਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਬਾਂਦਰ ਦੀ ਤਰਾਂ ਟਿੱਕ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਸਕਦਾ। ਅਸੀਂ ਕਪੜੇ ਬਦਲ ਰਹੀਏ ਹੋਈਏ, ਕਿਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਈਏ, ਇਹ ਦੌੜਦਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਡੀਟੇਸ਼ਨ ਜਾਂ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣਾ ਮਨ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। 
        ਮਨ ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਹਾਉਂਦਾ- ਨਹਾਉਂਦਾ ਨਿਰਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਢੂੰਡਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੇਕਿਨ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਨਿਰਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਤਾਂ ਜਿਸ ਤਰਾਂ ਸਾਡੀ ਬੋਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਹੋਣ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਜੋ ਮਰਜੀ ਬੋਲੀਏ, ਇਹ ਨਿਰਾਰਥਕ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ, ਉਸੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਤਰਜ਼ ਤੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ ਸੀ ਮੜੀ ਮੂੰਗੀ, ਇਹ ਮੂੰਗੀ ਸ਼ੂੰਗੀ ਵੀ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਮੜੇ ਮੜੀ ਗੜੀ ਜੈਸੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸ਼ਬਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਣ ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਨਮਕ ਸ਼ਮਕ, ਗੁੜ ਗੜ, ਖੰਡ ਖੁੰਡ, ਸਬਜ਼ੀ ਸੁਬਜ਼ੀ, ਮਕਾਨ ਮਕੂਨ, ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਦਰਵੂਜ਼ਾ, ਕੁਰਸੀ ਕਰਸੀ, ਮੇਜ ਮੂਜ, ਕਪੜਾ ਕੁਪੜਾ, ਕਮੀਜ਼ ਕਮੂਜ਼, ਪਗੜੀ ਪੁਗੜੀ, ਕੰਘੀ ਕੁੰਘੀ, ਟੈਲੀ ਟੂਲੀ, ਸੋਫਾ ਸੂਫ਼ਾ, ਫਿਲਮ ਫੁਲਮ, ਫੋਟੋ ਸ਼ੋਟੋ, ਮਿਰਚ ਮੁਰਚ, ਗਾਜਰ ਗੂਜਰ, ਮੂਲੀ ਮਾਲੀ, ਬੈਂਗਣ ਬੂੰਗਣ, ਭਿੰਡੀ ਭੂੰਡੀ, ਅਰਬੀ ਉਰਬੀ, ਮੀਟ ਸ਼ੀਟ, ਸ਼ਰਾਬ ਸ਼ਰੂਬ, ਦਾਲ ਦੂਲ, ਸਾਗ ਸੂਗ, ਰੋਟੀ ਰਾਟੀ, ਜਲੇਬੀ ਜ੍ਲੂਬੀ, ਸਮੋਸੇ ਸਮਾਸੇ, ਸੀਰਨੀ ਸੂਰਨੀ, ਪੇਠਾ ਪੂਠਾ, ਛੋਲੇ ਛਾਲੇ, ਵਕੀਲ ਵ੍ਕੂਲ, ਮਾਸਟਰ ਮੂਸਟਰ, ਟੀਚਰ ਟੂਚਰ............. । 
          ਹੁਣ ਆਪ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਦੇਖੋ , ਮੇਰਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।    
                                                                                                                                                  ਗੁਰਮੇਲ ਸਿੰਘ ਭੰਮਰਾ 
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 80 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ।

ਲਿੰਕ 

9 Oct 2017

ਦੇਸੀ ਜਏ ਪੇਂਡੂ (ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ)


Image result for punjabi man painting
".........."  ਤੇ ਐਨੇ ਨੂੰ ਘੰਟੀ ਵੱਜ ਗਈ। ਕਾਲਜ ਦੀ ਕੰਨਟੀਨ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਹੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਓਵੇਂ ਹੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਤਮਕਦੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਈ ,"ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਪੇਸ਼ ਪਏ ਆ ਦੇਸੀ ਜਏ ਪੇਂਡੂ ।"  
"ਸੁਰਭੀ ਬੜੀ ਭਖੀ ਜਿਹੀ ਲੱਗਦੀ ਏਂ  ?"
" ਹਾਂ ਯਾਰ ਓਹੀਓ ਪੇਂਡੂ ਜਿਹੇ, ਅੱਜ ਫੇਰ ਪਿਛਲੇ ਬੈਂਚ 'ਤੇ ਆ ਬੈਠੇ।"
 "ਨਾ ਹੋਇਆ ਕੀ?"
"ਹੋਣਾ ਕੀ ਆ, ਫੇਰ ਓਹੀਓ ਪੇਂਡੂ ਹੂੜ੍ਹ ਮੱਤ ਆਲੀਆਂ ਜਟਕਾ ਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ। ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸੀ ਜਏ ਪੇਂਡੂਆਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਮੱਤ ਆਊਗੀ।"
"ਦੇਸੀ ? ਦੇਸੀ ਤਾਂ ਆਪਾਂ ਸਾਰੇ ਹੀ ਆਂ। ਹੋਰ ਭਲਾ ਪ੍ਰਦੇਸੀ ਆਂ ? ਉਂ ! ਬੇਅਕਲ ਤੇ ਹੂੜ੍ਹ ਮੱਤ ਆਲੇ ਲੋਕ ਹੁੰਦੇ ਆ, ਪਿੰਡਾਂ 'ਚ ਵੀ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ 'ਚ ਵੀ।"
" ਹਾਂ ! ਓਹ ਤਾਂ ਹੈ।"
"ਉਹ ਉਜੱਡ ਤੇ ਗਵਾਰ ਹੁੰਦੇ ਆ,ਪੇਂਡੂ ਨਹੀਂ।"
" ਉਂ -ਉਂ"
"ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਹੱਥ ਮਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ, ਪਤਾ ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕਈ ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਡਾਕਟਰ, ਵਕੀਲ ,ਖਿਡਾਰੀ ਤੇ ਹੋਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੌਣ ਕੌਣ ਪੇਂਡੂ ਹੀ ਨੇ। ਜੇ ਮੈਂ ਗਿਣਾਉਣ ਲੱਗ ਪਈ ਤਾਂ ਏਥੇ ਹੀ ਰਾਤ ਪੈਜੂਗੀ। ਨਾਲ਼ੇ ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲਾਂ ਆਲੇ ਪੇਂਡੂਆਂ ਦੇ ਕਿਤੇ ਘਰ ਹਵੇਲੀ ਆਲੇ ਤੇ ਕਿਤੇ ਵੱਡੇ ਲਾਣੇ ਕਿਆਂ ਵਾਲ਼ੇ ਵੱਜਦੇ ਨੇ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ ਦੇ ਘੁੱਤੀਆਂ ਜਿਡੇ ਘਰ ਬਟਿਆਂ ਤੇ ਹਿੰਦਸਿਆਂ 'ਚ ਉਲਝ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਹਾਂ ! ਜੇ ਪੇਂਡੂ ਅੰਨ ਨਾ ਉਗਾਵੇ ਤਾਂ ਥੋਡਾ ਟੱਬਰ ਫ਼ਿਰ ਕਿੱਥੋਂ ਖਾਵੇ ? ਉਜੱਡ ਤਾਂ ਉਜੱਡ ਹੁੰਦੈ, ਕੋਈ ਪੇਂਡੂ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀਏ ਭੈਣੇ ! ਸੌ ਹੱਥ ਰੱਸਾ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਗੰਢ , ਮੈਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਕਹਾਉਣ 'ਚ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਸੰਗ। 

ਡਾ.ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ 
ਨੋਟ : ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 1685 ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ ਹੈ। 
  ਲਿੰਕ 1                ਲਿੰਕ 2