ਔਨਲਾਈਨ ਪੰਜਾਬੀ ਰਸਾਲੇ 'ਸਫ਼ਰਸਾਂਝ ' 'ਤੇ ਆਪ ਦਾ ਹਾਰਦਿਕ ਸੁਆਗਤ ਹੈ।ਇਸ ਸਾਈਟ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਝੋਲ਼ੀ ਮਿਆਰੀ ਲਿਖਤਾਂ ਪਾਉਣਾ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਧਾ (ਹਾਇਕੁ,ਤਾਂਕਾ, ਸੇਦੋਕਾ, ਹਾਇਬਨ ਜਾਂ ਚੌਵਰਗਾ) ਦਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਵੇਗਾ।ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਪੈੜਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।

'ਸਫ਼ਰਸਾਂਝ' ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਮਾਣਾ ਜਿਹਾ ਉਪਰਾਲਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਘੜੀ ਇਹ 51 ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਅੱਪੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 200 ਨੂੰ ਵੀ ਟੱਪ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਆਪ ਜੀ ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਦੀ ਆਸ ਰਹੇਗੀ।

ਹੁੰਗਾਰਾ ਭਰਨ ਵਾਲ਼ੇ

11 Jul 2013

ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ

ਪੰਜਾਬ 'ਚ ਭਾਵੇਂ ਹੁਣ ਲੋਹੜਿਆਂ ਦੀ ਗਰਮੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਥੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ 'ਚ ਠੰਢ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਆਲ਼ਾਂ ਦੀ ਰੁੱਤ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸਾਡੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਲਮ ਸਾਗ ਤੇ ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ ਦੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 

1.
ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ
ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਹਾਂਡੀ ਧਰੀ
ਰਿੱਝਦਾ ਸਾਗ ।
2.
ਆਲਣ ਪਾਵੇ
ਘੋਟ ਕਰੇ ਮਲਾਈ
ਮੱਖਣੀ ਪਾਈ ।

3.
ਮੱਕੀ ਦੀ ਰੋਟੀ 
ਥੱਪ ਲੋਹ 'ਤੇ ਪਾਈ
ਯਾਦਾਂ 'ਚ ਛਾਈ ।

ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ 'ਥਿੰਦ'
(ਸਿਡਨੀ) 
ਨੋਟ: ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 51 ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ।

10 Jul 2013

ਯਾਦ ਤੇਰੀ

ਹਾਇਕੁ ਲੋਕ ਹੁਣ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਹੈ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਜੀਆਂ ਦੇ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਸਾਂਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਘਰ ਦੇ ਜੀਅ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਬਾਕੀ ਦੇ ਟੱਬਰ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਚੈਨ ਆਉਂਦਾ। ਕੁਝ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਹੋਇਆ ਪਿੱਛਲੇ ਦਿਨੀਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਥਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਅਸਹਿ ਦਰਦ ਨੂੰ ਵੰਡਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ 'ਚ ਸਾਂ ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਇੱਕ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਕਲਮ ਇਓਂ ਬੋਲ ਪਈ। 

"ਥਿੰਦ ਜੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅਸਹਿ ਪੀੜ ਨੂੰ ਸਮਝ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਪ੍ਰਮਾਤਮਾ ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਕਰਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਖਸ਼ੇ। ਅੱਜ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਕਲਮ ਵੀ ਭਾਵਕ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।"

ਉਹ ਦਿਨ ਸੀ
ਕਿੰਨਾ ਹੀ ਮਨਹੂਸ
ਵਿਛੜਿਆ ਸੀ 
ਤੂੰ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲੋਂ
ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ
ਦੂਰ-ਦੁਰੇਡੇ ਰਾਹ 
ਤਰਸ ਰਹੀ
ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬੁੱਕਲ਼ 
ਰਹੀ ਨਾ ਚਾਹ
ਬਾਬਲ ਦੀ ਕੋਈ ਵੀ
ਹਾਉਕੇ ਭਰੇ
ਜੀਵਣ ਸਾਥਣ ਵੀ
ਕਿਲਕਾਰੀਆਂ 
ਗੁਆਚ ਨੇ ਗਈਆਂ 
ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਬੈਠਾ
ਨਿਰਮੋਹਿਆ ਬਣ
ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੀ 
ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਸਾਨੂੰ 
ਨਹੀਂ ਲੱਭਦੇ
ਪੈੜਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੀ 
ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸਬਰ ।

ਨਿਰਮਲ ਸਤਪਾਲ
(ਲੁਧਿਆਣਾ) 
ਨੋਟ: ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 16 ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ

8 Jul 2013

ਵਤਨੋਂ ਦੂਰ

1.
ਆਵੇ ਖੁਸ਼ਬੂ
ਵਤਨ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਦੀ 
ਵਤਨੋਂ ਦੂਰ।

2.
ਪਿੰਡ ਦੀ ਯਾਦ
ਸਤਾਉਂਦੀ ਸਭ ਨੂੰ
ਵਤਨੋਂ ਦੂਰ ।

3.
ਪੌਣ ਦਾ ਬੁੱਲਾ
ਸੁਨੇਹਾ ਲਿਆਉਂਦਾ 
ਵਤਨੋਂ ਦੂਰ ।

ਪ੍ਰੋ. ਨਿਤਨੇਮ ਸਿੰਘ
(ਨਾਨਕਪੁਰ-ਮੁਕਤਸਰ) 
* 'ਹਾਇਕੁ ਬੋਲਦਾ ਹੈ' ਵਿੱਚੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ 

7 Jul 2013

ਇੱਕ ਤੇਰੀ ਯਾਦ

"ਅਜੇ ਤੱਕ ਮਨ ਜੋਗੀ ਨਹੀਂ ਬਣਿਆ ਜੋ ਦੁੱਖ 'ਚ ਰੋਂਦਾ ਨਹੀਂ ਤੇ ਸੁੱਖ 'ਚ ਹੱਸਦਾ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਅੱਜ ਵੀ ਓਹੀਓ ਸੂਰਜ ਹੈ ਤੇ ਓਹੀਓ ਚੰਨ-ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਲੋਅ ਹੈ ਪਰ ਤੇਰੇ ਬਗੈਰ ਛਲਕਦੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ 'ਚੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਧੁੰਦਲਾ ਜਿਹਾ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸੁੰਨਾ ਵਿਹੜਾ ਉਦਾਸ ਹੈ ਤੇ ਤੱਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਦਹਿਲੀਜ਼ਾਂ ਵੱਲ ......ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਆ ਜਾਵੇਂ.....ਹੁਣੇ ਹੀ ਆ ਜਾਵੇਂ !"
            ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸਾਥੀ ਸ. ਜੋਗਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਥਿੰਦ ਜੀ ਦੇ ਸਪੁੱਤਰ ਸੰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਵਿਛੜਿਆਂ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਸਾਲ ਬਣਦੇ ਜਾਣਗੇ, ਪਰ ਓਸ ਅਣਦੇਖੀ ਥਾਂ ਜਾ ਵਸਣ ਵਾਲ਼ਾ, ਬੁੱਢਾਪੇ ਦੀ ਡੰਗੋਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲ਼ਾ ਮੁੜ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ। ਅੱਜ ਹਾਇਕੁ-ਲੋਕ ਮੰਚ ਵਿਛੜੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਂਟ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਪਰਮਾਤਮਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭਾਣਾ ਮੰਨਣ ਦਾ ਬਲ ਬਖਸ਼ੇ ! 

1.

ਧੁਰ ਕਲੇਜੇ
ਹੋਣੀ ਦੀ ਕੂਕ ਵੱਜੀ
ਨੁੱਚੜੀਆਂ ਅੱਖੀਆਂ।
ਕੰਬਿਆ ਆਪਾ 
ਹਾਉਕੇ ਹਾਵੇ ਕਿਰੇ
ਮੁੱਠੀ 'ਚੋਂ ਰੇਤ ਵਾਂਗੂੰ ।

2.
ਤੁਰ ਗਿਓਂ ਤੂੰ 
ਖਾਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਖੰਜਰ
ਜ਼ਖਮੀ ਕਰੇ ਰੂਹ ।
ਜ਼ਿੰਦਾ ਲਾਸ਼ ਹਾਂ
ਨਾ ਫੱਟ ਭਰਦੇ ਨੇ
ਨਾ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਏ !

ਡਾ. ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਸੰਧੂ
( ਸਿਡਨੀ-ਬਰਨਾਲ਼ਾ) 

ਨੋਟ: ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 35 ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ

5 Jul 2013

ਧਰਤੀ ਪੁੱਤ

1
ਧਰਤੀ ਪੁੱਤ 
ਤਬਾਹੀ ਮਚਾਉਣ
ਮਾਰਨ  ਛਾਲਾਂ 
ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ 
ਹੱਸਣ -ਹਸਾਉਣ ।

2
ਧਰਤੀ ਪੁੱਤ 
ਮਰਨ -ਮਰਾਉਣ 
ਨਾ  ਸਮਝਣ 
ਇਸ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ 
ਜਿਥੋਂ ਸਾਰੇ ਆਉਣ ।

3
ਧਰਤੀ ਪੁੱਤ 
ਕੂੜ ਨੇ ਕਮਾਉਂਦੇ
ਇੱਕ ਮਾਂ ਜਾਏ 
ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾਣ 
ਹਵਸ ਮਿਟਾਉਣ  ।

ਡਾ. ਸ਼ਿਆਮ ਸੁੰਦਰ ਦੀਪਤੀ
(ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ) 
ਨੋਟ: ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 24 ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ

4 Jul 2013

ਧੀ ਧਿਆਣੀ

ਹਾਇਕੁ-ਲੋਕ ਦੇ ਦੂਜੇ ਵਰ੍ਹੇ 'ਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਾਂ ਆ ਜੁੜਿਆ ਹੈ- ਨਿਰਮਲ ਸਤਪਾਲ । ਆਪ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਹਿੰਦੀ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ 'ਚ ਐਮ. ਏ. -ਐਮ.ਐਡ. ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ ਸਰਕਾਰੀ ਸੀਨੀਅਰ ਸਕੈਂਡਰੀ ਸਕੂਲ ਨੂਰਪੁਰ ਬੇਟ (ਲੁਧਿਆਣਾ) ਵਿਖੇ ਬਤੌਰ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਪ ਦੇ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ- ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ (2009) ਤੇ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਤੰਦ (2011) ਅਤੇ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ - ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਆ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। 
ਅੱਜ ਆਪ ਨੇ ਹਾਇਕੁ ਲੋਕ ਨਾਲ਼ ਸਾਂਝ ਇੱਕ ਚੋਕਾ ਲਿਖ ਕੇ ਪਾਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਹਾਇਕੁ-ਲੋਕ ਮੰਚ ਵਲੋਂ ਆਪ ਦਾ ਤਹਿ ਦਿਲੋਂ ਸੁਆਗਤ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਆਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪ ਅੱਗੋਂ ਵੀ ਸਾਡੇ ਨਾਲ਼ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਗੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਲਮ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ। 

ਧੀ ਧਿਆਣੀ ਏ 
ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦੀ
ਧੀਆਂ ਬਿਨਾਂ ਨੇ
ਸੁੰਨੇ ਨੇ ਘਰ ਲੋਕੋ
ਪੁੱਛੋ ਉਸ ਤੋਂ 
ਜਿਸ ਘਰ ਧੀ ਨਹੀਂ 
ਬੀਆਬਾਨ ਹੀ
ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਘਰ ਲੋਕੋ 
ਅੱਜ ਧੀ ਓਹ
ਕੱਲ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਨਾ
ਚੱਲੇ ਦਿਨੀਆਂ 
ਧੀਆਂ ਨਾਲ਼ ਹੀ ਲੋਕੋ 
ਕੁੱਖ 'ਚ ਕਿਓਂ
ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋ
ਬੇਦਰਦੀਓ 
'ਨਿਰਮਲ' ਰੂਹ ਹੈ
ਧੀਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੋਕੋ!

ਨਿਰਮਲ ਸਤਪਾਲ 
(ਲੁਧਿਆਣਾ) 
{ਨੋਟ- ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 67 ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ }

2 Jul 2013

ਖਾਬਾਂ ਦੀ ਫੁੱਲਵਾੜੀ

1.
ਮੇਲ ਮਿਲਾਏ
ਸੱਜਣ ਘਰ ਆਏ
ਮੈਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੋਇਆ ।
ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵਿੱਚ
ਪਿਘਲ ਗਈ ਸਾਰੀ
ਮਨ ਮੇਰੇ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ।
2.
ਮੇਰੇ ਵੇਹੜੇ
ਖਾਬਾਂ ਦੀ ਫੁੱਲਵਾੜੀ
ਖੁੱਲਾ ਸੀ ਦਰਵਾਜਾ ।
ਖੁਸ਼ਬੂ ਉੱਡੀ
ਤੇਰੀ ਮੇਰੀ ਨਾ ਜਾਣੇ
ਸਭ ਨੂੰ ਪਈ ਚੁੰਮੇ ।

3.
ਲੱਗਾ ਰੋਟੀ ਸੀ
ਚੰਨ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ
ਫੜ ਨਾ ਸਕਿਆ ਮੈਂ ।
ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੇਸ
ਗਗਨ 'ਤੇ ਚੰਨ ਸੀ
ਫਿਰ ਰੋਟੀ ਵਰਗਾ ।

ਦਿਲਜੋਧ ਸਿੰਘ 
(ਯੂ. ਐਸ. ਏ.)
ਨੋਟ: ਇਹ ਪੋਸਟ ਹੁਣ ਤੱਕ 33 ਵਾਰ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਪੜ੍ਹੀ ਗਈ